Murathan Mungan’ın eteğindeki taşlar

Murathan Mungan, şiirine her kitabında ve devrinde bakım yapabilmiş bir şair. çok fark edilmese de, “eteğimdeki taşlar” adlı şiir kitabıyla okurlarına çok değerli bir hediye sunmuştu birkaç sene evvel. çünkü şimdiye kadar -derleme kitaplar hariç- böylesi kalın bir şiir kitabı yayımlamamıştı. içinde bir ömür var. okuduktan sonra anladım ki, Murathan Mungan bize bölünmüşlüğünü, belki de şiir gezegenindeki mevsimlerini özetliyordu bu kitapta. dinginliği, deliliği, aşkı ve nefreti gösteriyor bu şiirler.

Murathan Mungan’ın en popüler şiir kitabı yaz geçer olmuştur. pek çok nedeni var bunun. Ama belki de en önemlisi, şiir sevmeyenlerin bile rahatlıkla kendilerini salabilecekleri, düzyazı biçiminde şiirlere sahip olması… Yaz Geçer, Bilardo Topları, Terastaki Havlu ve en önemlisi Yalnız Bir Opera… Bunlar, şairin belki de tarzı dışında geliştirdiği ürünler oldu. bir daha da görmedik o şiirlerden. Kolay anlatımlı ve hikaye gibi okunan güzel şiirler bunlar. Üstelik okuyan herkeste bir izdüşümü var.

Yalnız Bir Opera çok sevilen bir şiir. Çünkü çok kolay ve okuru avlayan metaforlarla yüklü. Ortak geçmişler ve kollektif bilinçaltına hücum eden sözcükler ve hikayeler… Yaz Geçer kitabı Murathan Mungan’ın bile önüne geçmiştir benim tanıdığım bildiğim pek çok okuru için. Hep sorulmuştur bu yüzden de Murathan’a, “Yaz Geçer gibi bir başka kitap gelecek mi?” diye. Ben söyleyeyim, gelmeyecektir! Gelemez de. Çünkü artık Murathan Mungan için duvarda değişen takvim artık farklı bir uzayın zamanında ilerliyor.
Onun için satranç taşlarının yeri değişti, artık hayatının en değerli ve güzel hamlelerini yapacak. Fakat yaşadığı ve yaşattığı anlamların herkes tarafından anlamlandırılması basitliğinden uzaklaşarak… Kendi bildiği gibi, yaşadığı ve yazdığı gibi…

etegimdekitaslarEteğimdeki taşlar kitabı şairin son 5-6 yılıyla ilgili güzel ipuçları veriyor. Bir kenarda sakladığı veya bitiremediği kimi şiirlerini bu kitap için saklamış Mungan. “Eski Zaman Aktarları” mesela. Şiir sadece şiir midir diye düşündürten çalışmalar bunlar… Kitabın kapağı 4 katmandan oluşuyor ve bu sayfaları ortadan yatak kesilmiş olması sayesinde, Murathan’ın farklı zamanlardan yüzlerini karıştırabiliyoruz. Bu bir tasarım esprisinden ibaret olamaz.
Eteğimdeki Taşlar kitabındaki 10 bölümün adlarını okumak bile yetiyor görebilmek için… Murathan Mungan’ın, bu kitabı 10 yıl evvel tasarlandığına ve aslında bugüne ayarladığına inanıyorum. Sanki Murathan Mungan, 10 yıl evvel şiirlerin bugün bu kitapta toplanmış olacağından safkan emindi. Bilemezdi nasıl şiirler olacağını tabi. Bu zamana kadar kaç aşktan gözübağlı geçeceğini, kaç kasabada mola vereceğini bilemiyordu. Ama on yıllar öncesine uzanan şiirlerine görüyoruz ki Murathan Mungan takvimini ayarlamayı beceren bir yazar. Yıllara dağılan şiirlerin arasındaki usul bağlantıdan anlıyoruz bunu.